Гідраксіапатыт і фтор: не або, а і
Інтэрнэт прапануе выбраць бок: «натуральны гідраксіапатыт» супраць «хімічнага фтору». На справе гэта два розныя механізмы, якія ўзмацняюць адзін аднаго — і ў добрай пасце ёсць абодва.
Што такое гідраксіапатыт
Эмаль зуба на 96 % складаецца з мінералу з формулай Ca₁₀(PO₄)₆(OH)₂. Гэта і ёсць гідраксіапатыт. Той, што дадаюць у пасту, хімічна ідэнтычны яму — толькі здробнены да мікра- і наначасціц.
Прасцей кажучы: у цюбіку знаходзіцца тое ж рэчыва, з якога зроблены ваш зуб. Адсюль і назва — біяміметык, «які пераймае прыроду».
Два механізмы, дзве задачы
Гідраксіапатыт фізіка
- Убудоўваецца ў мікратрэшчыны і дэфекты эмалі, выраўноўваючы паверхню
- Запаўняе дэнцінныя канальцы — тыя самыя мікраскапічныя трубачкі, па якіх холад «дабіраецца» да нерва
- Стварае на зубе кальцый-фасфатны рэзерв
- Не выклікае флюароз — яго можна і глытаць
Фтарыд хімія
- Убудоўваецца ў крышталічную рашотку эмалі, ператвараючы яе ў фтарапатыт
- Фтарапатыт больш устойлівы да кіслаты — раствараецца пры больш нізкім pH
- Фарміруе дэпо фтарыду, якое працуе пасля чысткі
- Падаўляе бактэрыі зубнога налёту
Ключавая думка. Гідраксіапатыт папаўняе страчаны мінерал. Фтарыд робіць эмаль больш устойлівай да новай кіслотнай атакі. Першы — пра рамонт, другі — пра браню. Прыбраць адзін з іх — значыць адмовіцца ад паловы абароны.
Чаму гідраксіапатыт дапамагае пры адчувальнасці
Адчувальнасць узнікае, калі эмаль сцерлася або дзясна адступіла і агаліўся дэнцін. Дэнцін пранізаны тысячамі мікраканальцаў, якія вядуць прама да нервовага канчатка. Глыток халоднай вады зрушвае вадкасць у гэтых канальцах — і вы атрымліваеце кароткі рэзкі боль.
Часціцы гідраксіапатыту фізічна закупорваюць вусці канальцаў. Механізм чыста механічны, без моцных шчолачаў і «замарозкі» нерва — таму эфект назапашваецца паступова, за 2–4 тыдні рэгулярнай чысткі.
А што з бясфторнымі HAP-пастамі?
Такія пасты існуюць, і гідраксіапатыт у іх працуе. Але супрацькарыёзнага эфекту, супастаўнага з фтарыдам, у іх не паказана: сістэматычныя агляды пацвярджаюць зніжэнне карыесу менавіта для фтарыдных паст (ад 1000 ppm — прыкладна на 23 %, паводле даных Кокрэйна).
У Беларусі, дзе вада бедная на фтор, адмова ад фтарыду азначае адсутнасць адзінай даказанай крыніцы абароны. Разумней не выбіраць паміж кампанентамі, а ўзяць пасту, дзе ёсць абодва.
Гідраксіапатыт уваходзіць у большасць паст LACALUT — разам з фтарыдам, а не замест яго: у Sensitive, Aktiv, White, Multi-Effect і Anticaries.
Не ўпэўненыя, якая паста вашая?
Чатыры пытанні — і мы падбяром варыянт пад вашу задачу.
Крыніцы і заўвагі
- Cochrane Oral Health: Walsh T. et al., 2019 — доказная база фтарыдных паст
- Аглядныя публікацыі па біяміметычным гідраксіапатыце: рэмінералізацыя эмалі і аклюзія дэнцінных канальцаў
- Склады паст LACALUT (INCI) — паводле афіцыйных даных Dr. Theiss Naturwaren GmbH
Зубная паста — касметычная прадукцыя (ТР ТС 009/2011). Інфармацыя мае даведачны характар і не замяняе кансультацыю ўрача.